مدیریت ورزشی
  • نظرها: 0
  • ۱۳۹۷/۰۴/۲۱, ۰۲:۳۵:۱۹
  • در خبر ویژه
  • توسط جنوب ورزش
  • نمایش ها: 318
  • اخرین ویرایش: ۱۳۹۷/۰۴/۲۶, ۱۱:۰۵:۳۸
  • چاپ نوشته هاچاپ پی دی اف

بررسی ظرفیت های گردشگری ورزشی استان خوزستان و پیشنهادات عملیاتی

 

بررسی ظرفیت های گردشگری ورزشی استان خوزستان و پیشنهادات عملیاتی

 

محمدرضا لبخنده - کارشناس حوزه ورزش

 

    

صنعت گردشگري كه درعصرحاضر، ازلحاظ درآمدزايي ( بعد ازصنعت توليد انرژي و صنعت خودرو سازي) به سومين صنعت برترجهان تبديل گرديده و حتي بسياري از محققين و كارشناسان امر،آن را برترين صنعت درآمد زاي جهان مي نامند حتی کشورهای جنگ زده , قحطی زده و بمب اتمی خورده هم می توانند هدفی برای جذب توریست باشند.

 

گردشگر و گردشگری ، درسال 1911 درسازمان ملل داراي تعريف گرديده و گـردشگـر به كسي گفته مي شود كه 24 ساعت يا 80 كيلومتر ازمحيط زندگي خود خارج گرديده و در مواردي چون گردشگري تفريحي-گردشگري ورزشي  - گردشگري تجاري- گردشگري فرهنگي ، فعاليت نمايد.

 

گردشگری ورزشی بخش در حال توسعه گردشگری می باشد که طبق آمار کشورهای مختلف حدود 20 تا 30 درصد گردشگران ، ورزش را دلیل اصلی سفر خود تعریف می کنند که با توجه به تغییر سبک ایجاد شده در زندگی مردم در آینده شاهد رشد 5 تا 10 درصدی آن در سطح جهان خواهیم بود.

 

در ایران اما کمی آمارها متفاوت است . آمار تعداد سفرهای داخلی برحسب نوع سفر به تفکیک اهداف اصلی گردشگری نشان می دهد که هدف اصلی بخش زیادی از گردشگران ، دیدار دوستان و بستگان (38/41) درصد ، گردش و تفریح (38/29) درصد ، زیارت (39/13) درصد ، درمان (40/8) ، خرید (74/4)درصد ، کسب و کار (26/1) درصد ، ورزش (2/1) درصد ، آموزش (19 / 0) درصد می باشد . متاسفانه سهم گردشگری ورزشی در کشور جایگاهی ندارد . شاید در ساده ترین تفکر و تحلیل ، با کمی تدبیر و مدیریت ،می شود از 29 درصد سهم گردشگری در بخش گردش و تفریح  را به سمت ورزش و بخشی از سهم آموزش را به سمت گردشگردی ورزش سوق داد.

 

در این یادداشت تلاش داریم وضعیت این صنعت را در استان خوزستان مورد بررسی قرار دهیم .

 

استان خوزستان ۶۴٫۰۵۷ کیلومتر مربع است و با جمعیتی معادل ۴٬۷۱۰٬۵۰۶ نفر (۱۳۹۵)، به‌عنوان پنجمین استان پرجمعیت ایران محسوب می‌شود.

 

از لحاظ تاریخی، خوزستان قدیمی‌ترین منطقه فلات ایران محسوب می‌شود، که پیشینه سکونت انسان در آن به ۲۷۰۰ سال پیش از میلادمسیح و شکل‌گیری تمدن عیلام در هزاره سوم قبل از میلاد، بازمی‌گردد.

 

خوزستان شامل دو منطقه کوهستانی و جلگه‌ای است. دو پنجم کل مساحت استان را کوهستانی و سه پنجم آن جلگه‌ای است شاید بررسی این ویژگی جغرافیایی استان خوزستان از آن جهت حائز اهمیت باشد که دو پنجم کوهستانی آن به لحاظ برگزاری رویدادهای ورزشی در بازه زمانی پاییز و بهار بسیار مستعد می باشد . کوهستان و ارتفاعاتی که در بخشی از سال آکنده از برف می شود و دره های و ارتفاعات زیبایی که نمونه مشابه آن در هیچ کجا یافت نمی شود . یعنی ترکیب از تمام فرصت ها در دو پنجم کوهستانی استان خوزستان .

 

از جالب ترین ویژگی های وضعیت کوهستانی استان خوزستان بستر تاریخی بودن آن و وجود آثار باستانی و تاریخی متعدد در ارتفاعات و دامنه آن می باشد که در برگزاری رویدادهایی ورزشی با ماهیت همگانی ، جشنواره ای و طراحی مسابقات در رشته های اتومبیل رانی و موتورسواری ، دو و میدانی ، کوهنوردی ، ورزش های سه گانه ، ورزش های رودخانه ای ،ورزش های همگانی می تواند بسیار شاخص باشد.

 

خوزستان پرآب‌ترین استان ایران و دارای جزایر مختلفی است؛ که از جمله آن‌ها می‌توان به جزایر بونه و درا که به آن‌ها دیره و بنه هم می‌گویند و همچنین به جزیره آبادان و جزیره مینو اشاره کرد.

 

شش رود بزرگ کارون ، کرخه ، سفید رود ، رود زهره ، رود مارون که از زاگرس سرچشمه می‌گیرند زمین‌های جلگه خوزستان را سیراب کرده و به‌طور مستقیم یا غیر مستقیم به خلیج فارس می‌ریزند که می تواند نقش به سزایی در جذب توریسم گردشگری ورزشی در رشته های مرتبط با آب داشته باشد و یا در برگزاری رویدادهای تمام رشته های ورزشی مامن و تفرجگاهی برای میهمان رویداد ورزشی باشد.

 

استان خوزستان داری سه هور بزرگ (  هور العظیم، هور مزرعه، هور دورق ) و تالاب بین المللی و چندین سد می باشد که ظرفیت خارق العاده ورزشی جهت پذیرایی از میهمان و برگزاری رویدادهای آبی و حتی تفریحی ورزشی مثل قایقرانی ، ماهیگیری  فراهم کرده است . (البته فصلی بودن بعضی از این سد ها و کم آبی های سال های اخیر از این سد ها تنها اسمی باقی گذاشته است )

 

جدول 1 سدهای استان خوزستان / ظرفیت ورزش های آبی

 

عنوان سد

استان

شهر

رودخانه

نوع سد

اندازه انبار

سد پارسل۱۱ (بنگستان)

خوزستان

رامهرمز

آبراهه پارسل ۱۱

خاکی همگن

0.28

سد تشان

خوزستان

بهبهان

آبراهه فصلی تشان

سنگریزه‌ای

0.04

سد تنظیمی دز

خوزستان

دزفول

دز

بتنی وزنی

14

سد تنظیمی کرخه (پای پل)

خوزستان

اندیمشک

کرخه

بتنی

40

سد تنظیمی گتوند

خوزستان

گتوند

کارون

بتنی وزنی

15

سد دهنو هندیجان

خوزستان

هندیجان

آبراهه فصلی دهنه

خاکی همگن

0.34

سد سپتون

خوزستان

شوش

آبراهه فصلی بلیته

خاکی همگن

0.3

سد سرتیرک هفتگل

خوزستان

هفتگل

آبراهه فصلی سرتیرک

خاکی همگن

0.25

سد شوه حمید

خوزستان

رامهرمز

آبراهه شوه حمید

خاکی همگن

0.48

سد ظهیریه

خوزستان

شوشتر

آبراهه در جوار گرگر

خاکی همگن

0.12

سد کارون۱ (شهید عباسپور)

خوزستان

مسجد سلیمان

کارون

بتنی دوقوسی

2470

سد کارون۳

خوزستان

ایذه

کارون

بتنی دوقوسی

2970

سد کرخه

خوزستان

اندیمشک

کرخه

خاکی با هسته رسی

7644

سد کلتندر

خوزستان

باغملک

آبراهه فصلی کلتندر

خاکی همگن

0.14

سد مارون

خوزستان

بهبهان

مارون

سنگریزه‌ای با هسته رسی

1200

سد مسجد سلیمان (گدار لندر)

خوزستان

مسجد سلیمان

کارون

سنگریزه‌ای با هسته رسی

227.75

سد ولی عصر

خوزستان

اندیمشک

آبراهه فصلی ولی‌عصر

خاکی غیر همگن

0.04

 

خوزستان از لحاظ خرده ‌فرهنگ‌ها متکثرترین استان ایران است ، هم زیستی لذت بخش اقوام و گویش های مختلف در کنار هم بر جذابیت های بومی و محلی استان خوزستان افزوده است که با کمی سیاستگذاری می تواند در بعضی از ماه ها و فصول سال شاهد زیباترین جشنواره ورزشی کشور نیز باشیم . جشنواره های بومی محلی و برداشت محصول مثل گل نرگس بهبهان ، جشنواره بازی های بومی محلی در سراسر استان مثل مسجدسیلمان ، دهدز، ایذه و ... ، جشنواره های خرید و خانوادگی آبادان و منطقه آزاد و ...

 

استان خوزستان در بعضی از رشته های ورزشی از قبیل وزنه برداری ، کشتی فرنگی در آسیا و بعضا جهان ، صاحب سبک و صاحب قدرت می باشد از قِبَل همین پتاسنیل و فرصت ویژه هر ساله شاهد برگزاری مسابقات بین المللی و جهانی در این دوره رشته می باشیم.

 

در میزبانی تمام رویدادهای ورزشی داخلی ، کشوری و بین المللی ، مدیریت آن بخش از  هزینه های اسکان ، ایاب و ذهاب یا تغذیه به عهده عوامل برگزارکننده رویداد می باشد و پس از آن است که با ورود عوامل سهیم در گردشگری ورزشی می توان این صعنت را رونق داد. آن هم جایی که شرکت کننده یا مهمان مایل است با جاذبه ها، بیشتر آشنا شده و محصولات محلی را به سوغات ببرد.

 

همچنین ورزشکار خارجی یا اعزامی از سایر استان ها پس از ورود به خوزستان مایل است از زیست بوم ، آثار تاریخی و سایر جاذبه های استان یا کشور مقصد دیدن داشته باشد و هزینه های آن را نیز با کمال میل پس از ترغیب پرداخت نماید.

 

آمار نشان می دهد در سال 96، استان خوزستان شاهد قریب به 80 میزبانی اردوی تیم ملی و مسابقات قهرمانی کشور بوده است که متاسفانه سهم گردشگری ورزشی جهت کسب و کار رونق بخش و رسالت فرهنگی خود ،تقریبا صفر بوده است .

 

"هماهنگی و استقرار تیم گردشگری ورزشی در کنار تیم برگزاری مسابقات خالی از لطف نیست . "

 

 خرده فعالیت های ورزشی مثل دوره های آموزشی مربیگری و کارگاه های تخصصی و همچنین میزبانی سیمنار و همایش های بزرگ  و کوچیک پژوهشی نیز می تواند بستر مناسبی برای گردشگری ورزشی باشد که اینجا هم نیاز به ورود عوامل گردشگری ورزشی می باشد.

 

در سال 96 استان خوزستان شاهد برگزاری تعداد کثیری دوره های آموزشی و سیمنار و همایش های پژوهشی  ورزشی بوده است (قریب به 500 تا 700 مورد)که از استان های همجوار و بعضا سراسر کشور علاقمندان زیادی را پذیرا بوده است . شرکت کنندگان در این دوره های آموزشی قطعا از مشتاقان خرید و بازدید و تفریح می باشند.

 

اگر در یک جمع بندی بخواهیم نسبت به ظرفیت های گردشگری ورزشی هیات های ورزشی استان اشاره داشتیم باشیم این نکته جالب و حائز اهمیت است که خوزستان را با داشتن قریب به 212 هزار ورزشکار سازمان یافته، میتواند به مشابه یک گردش مالی و سرمایه گذاری اقتصادی باشد  و از آنجا که تعریف گردشگری ورزشی در حداقل ها به مدت زمان 24 ساعت و فاصله 80 کیلومتر اطلاق می شود پس با این تفاسیر می توان تعداد ورزشکار سازمان یافته را در این صنعت ورزشی دخیل نمود.

 

    جدول 2- برخی از ظرفیت ها و پتانسیل های هیات های ورزشی استان در فعال نمودن گردشگری ورزشی 

 

ظرفیت های گردشگری

رشته ورزشی

ردیف

تمام هیات های ورزشی استان خوزستان در شرایط میزبانی مسابقات کشوری یا برگزاری مسابقات استانی می تواند بستر مناسبی برای کسب و کار و رونق گردشکری ورزشی باشد.

کلیه هیات ها

1

شرایط جغرافیایی مطلوب و متنوع جهت طراحی پیست های اتومبیل رانی و موتو سواری

اتومبیلرانی و موتورسواری

2

در بخش کوهستان و ساحلی در ظرفیت تنوع طراحی مسیر   بخصوص در بازه  زمانی پاییز تا اوایل بهار

دوچرخه سواری

3

ظرفیت برگزاری مسابقات و طراحی مسیر زیبا در سراسر استان خوزستان در فصول پاییز و زمستان و اوایل بهار

دوومیدانی

4

مامن و جایگاه اصلی اسب اصیل عرب و برگزاری جشنواره های زیبایی اسب

سوارکاری

5

حضور چهار تیم لیگ برتری ،  ورزشگاه غدیر ، ورزشگاه  فولاد آرنا و فوتبال ساحلی

فوتبال

7

سراسر استان این ظرفیت فوق العاده رو در آب های خروشان و آرام دارد

قایقرانی و ورزش های آبی

8

کبدی ساحلی

کبدی

9

کشتی ساحلی مهد کشتی فرنگی جهان

کشتی

10

اسکای راننیگ  - کوهپیمایی دو پنجم کل مساحت استان را کوهستان تشکیل می شود .کوهستان هایی که حتی  در بخشی از سال قسمتی از آن از برف سفید پوش می شود ..

کوهنوردی

11

خوزستان جایگاه اول گلف کشور اما این رشته مظلوم واقع شده است .

گلف

12

والیبال ساحلی

والیبال

13

فستیوال هنرهای رزمی

ورزشهای رزمی

14

  ورزش آتشنشانان و امدادگران 
  ورزش روزانه 
  پیاده روی 
  بازیها و ورزشهای کودکان 
  ورزشهای تفریحی و مهارتهای فردی و نمایشی 

  داژبال 
  ورزشهای طبیعی 
  ماهیگیری ورزشی 
  ورزش های آبی 
  گردشگری ورزشی
  فریزبی 

با نگاه کردن به هر کدام از این موارد با وسعت بسیاری از جاذبه های گردشگری و جشنواره های ورزشی روبرو می شویم:

  پروازکایت 
  پینت بال 
  چوگو 

ورزشهای همگانی

15

ظرفیت فوق العاده استان برای جشنواره ها و جذابیت سه رشته زیبا و مفرح دو ، شنا و دوچرخه سواری با توجه به اقلیم زیبای استان

ورزشهای سه گانه

16

قومیت های محتلف و آداب و رسوم متنوع و برگزاری جشنواره ها

روستایی و عشایری

17

با قریب به 20 انجمن جذاب توانایی میزبانی و برگزاری مسابقات و جشنواره های  متعددی را دارد .

انجمن های ورزشی

18

 

 

 

محقق شدن گردشگری ورزشی استان خوزستان  :

 

نیاز به داشتن قانون جامع و مدونی در سطح کلان برای این حوزه لازم و محرز می باشد . اما حداقل ها ، سیاستگذاری متولیان امر در کنار نگاه تعاملاتی ارگان ها و نهادهای ذیربط می تواند تدوین کننده نقشه راه و حمایت کننده بخش گردشگری ورزشی باشد.

 

قبل از هر پیشنهادی ذکر این مسئله حائز اهمیت می باشد که مناسب است هیات های ورزشی استان در کنار سنجش همه جوانب، برخی از سیاست های خود در برگزاری رویدادهای فصلی ورزشی یا برگزاری و میزبانی مسابقات ورزشی را با تکیه بر جاذبه های گردشگری تدوین نمایند.

 

برخی پیشنهادات نگارنده که مطالعه آن خالی از لطف نیست :

 

1-  انجمن گردشگری ورزشی

 

شاخص ترین نهاد اجرایی امر گردشگری ورزشی ، انجمن گردشگری ورزشی تحت نظارت و زیر مجموعه فدراسیون ورزش های همگانی  و به تبع اداره کل ورزش و جوانان و هیات ورزش های همگانی استان خوزستان می باشد . انجمنی که بر اساس بخشی از وظایفه محوله زیر ، یک رکن محرز سیاستگذاری می باشد :

 

 برگزاري اردوهاي گردشگري ورزشي به صورت تخصصي، با بهره جوئي ازمتخصصين امر ( مديران ، راهنمايان داراي گوهي از انجمن ):
الفبرگزاري اردوهای گردشگري ورزشي درسطح كشور و خارج از كشور ( مناطق مختلف سياحتي - تفريحي - زيارتي - باستاني همراه با فعاليت هاي ورزشي ).
ببرگزاري اردوهاي گردشگري ورزشي ، بمنظور ديدار ازمسابقات و رويدادهاي ورزشي ، درسطح كشور و خارج از كشور.
جبرگزاري اردوهاي گردشگري ورزشي ، بمنظور بازديد ازاماكن ورزشي درسطح كشور و خارج از كشور.
دبرگزاري اردوهاي گردشگري ورزشي ، بمنظورآشنايي با رشته هاي مختلف ورزشي درسطح كشور و خارج از كشور.
هبرگزاري اردوهاي گردشگري ورزشي ، بمنظور ديدار از افراد شاخص در ورزش ايران و جهان.
وبرگزاري اردوهاي گردشگري ورزشي در كشور براي علاقه مندان خارجي ، بمنظور جذب توريست و رونق صنعت گردشگري ورزشي دركشور.

 

 عقد قرارداد همكاري با موسسات - شركت ها - سازمانها و مراكز آموزشي مرتبط با اهداف انجمن ، بمنظور برگزاري دوره هاي آموزشي ( دوره هاي آموزش راهنمايان، دوره هاي مديريت ، کارگاه های آموزشی، كلاس هاي توجیهی ... ) با اهداء گواهي شركت در دوره .

 

عقد قرارداد همكاري با دفاتر خدمات مسافرتي - آژانس ها ي مسافرتي - موسسات- شركت ها- مراكزامورگردشگري ... درجهت اجراي برنامه ها .

 

 ايجاد تعامل و همكاري با سازمان ميراث فرهنگي ، صنايع دستي و گردشگري - سازمان فني و حرفه اي - سازمان هواپيمايي كشور - سازمان حج  و زيارت  ، درجهت اجراي برنامه ها
عقد قرارداد همكاري با هتل ها - مراكز اسكان - رستورانها- مراكزتفريحي ، ورزشي ، گردشگري ، آثار باستاني و فرهنگي ... درجهت اجراي برنامه ها.
 
عقد قرارداد همكاري با شركت هاي حمل ونقل ( زميني- هوائي- دريايي ) وشركت هاي قطار ( رجا - سيمرغ - بنياد ... ) بمنظوراستفاده از تسهيلات ويژه ، براي گردشگران ورزشي.
عقد قرارداد همكاري با ادارات - ارگان ها ونهادهاي مرتبط با اهداف انجمن، بمنظور اجراي برنامه ها

 

برگزاري و حضور درنمايشگاه - جشنواره - سمينار و گردهمائي هاي گردشگري و گردشگري ورزشي در كشور و بين الملل.

 

 هماهنگي و تعامل با حاميان مالي و شركاي تجاري- سازمان ها و ارگانها به منظور تامين منابع مالي و مادي انجمن 

2- شرکت های گردشگری  

 

شاید پیشنهاد تاسیس شرکت گردشگری با ماهیت ورزشی تحت نظارت سازمان های متبوع و حمایت اداره کل ورزش و جوانان استان خوزستان بتواند سوای از رونق صنعت گردشگری بعنوان یک کارآفرینی بستر مناسبی برای اشتغال باشد .

 

در این خصوص پیشنهاد می شود سرمایه گذاران بخش خصوصی و فارغ التحصیلان بخش تربیت بدنی ، شرایط ثبت شرکت های گردشگری مورد بررسی و مطالعه قرار دهند.

 

    

3- راه اندازی کمیته گردشگری ورزشی هیات ها 

 

برخی از هیات های ورزشی استان حجم و گستره فعالیت بسیاری را در طول سال تجربه می کنند که هر بخش از فعالیت های آن می تواند پذیرای مشتاقان گردشگری ورزشی باشد .

 

هیئت های استان می توانند به اقتضای برگزاری رویدادهای ورزشی، یا از دو ظرفیت بالا یعنی موارد یک و دو استفاده کنند یا اینکه کمیته ای موقتی تحت عنوان گردشگری جهت فعال کردن ظرفیت اقتصادی و گردشگری در زمان برگزاری رویدادها ، راه اندازی نمایند.

 

    

4- استفاده از ظرفیت سمن ها (NGO)

 

سمن ها با ماهیت عام المنفعله و متکی بر ساختار داوطلبین ورزشی که در بدنه وزارت ورزش و جوانان و اداره کل ها تعریف شده است یکی از ظرفیت های مناسب و در دسترس توسعه گردشگری ورزشی می باشد .

 

در این خصوص مدیران ورزشی می توانند دست یاری به سوی این گونه از سازمان های مردم نهاد دراز کنند و علاقمندان نیز می توانند به اخذ مجوز در چنین حوزه ای اقدام نمایند.

 

سخن پایانی :

 

"یکی از اولویت‌های برنامه ششم موضوع گردشگری و جذب توریسم است که می‌تواند درآمد ارزی قابل توجهی نصیب کشور کند و این بخش می‌تواند محرکی برای خروج از رکود باشد. "

 

گردشگری ورزشی، روحیه‌ی اجتماعی، میراث ملی و هویت جامعه را تقویت می‌کند چرا که اهالی منطقه برای ارتقاء فرهنگشان با هم همکاری می‌کنند و همچنین اهالی یک منطقه را به احیا و حفظ سنت‌های فرهنگی، تشویق و ترغیب می‌کند. شاید خطاب کردن گردشگری ورزشی صرفا به صنعت اقتصادی ، تنها توجه به یک بعد از این مقوله باشد ولی واقعیت این است که گردشگری ورزشی می تواند ابزاری برای توسعه زیرساخت ، احیای و توسعه فرهنگ و نام آوری باشد .

 

توجه به زیست بوم عالی ، بستر ژئواستراتژیکی خارق العاده خوزستان، پتانسیل و استعدادهای ورزشی برخی از هیات های ورزشی استان در کنار سیاستگذاری و نگاه تعاملاتی متولیان امر می تواند توسعه بخش گردشگری ورزشی استان خوزستان شود.

 

امید است که استان خوزستان در گردشگری ورزشی به سطحی از شکوفایی برسد که شاهد حتی رونق کلنیک های ورزشی و درمانی ورزشی استان خوزستان باشیم .

 

 

 

محمدرضا لبخنده کارشناس حوزه ورزش

 

اشتراک
  • Twitter
  • del.icio.us
  • Digg
  • Facebook
  • Technorati
  • Reddit
  • Yahoo Buzz
  • StumbleUpon

دیدگاه دیگران (بدون دیدگاه)...

Leave a reply

نام:: فیلد اجباری.
آدرس رایانامه: فیلد اجباری. غیر فعال
وبسایت::
کد امنیتی:: فیلد اجباری.
دیدگاه: فیلد اجباری.